معمای سفره "هفت سين"

برکت­لردن يئددي­سين قويماق!
(از برکت­ها هفتايش را گذاشتن!)

به اين ترتيب برکت از سال کهنه به سال نو منتقل شده و در نتيجه تداوم می­يابد. و اين يک تفکر اسطوره­ای است که ضمنا منطق عينی، واقعی و رئاليستی خود را نيز در خود دارد. من يکی که منطق "سرکه" و "سماق" و. . . را نفهميدم _که چيزی جز سر از تفکر خرافه­ای در آوردن چيز ديگری نيست، آن هم به کمک برخی از اساتيد دانشگاه.

حال، ببينيم، اگر کسانی اينهمه برکت را نداشتند چکار می­کردند.
به شکرانه­ اين تداوم، از هر خانه­ای بشقابی از اين برکت­های داشته خود را می­آوردند. درجايی آن­ها را روی­هم می­ريختند و قاطی می­کردند. پس از آن، هرکسی يک بشقاب از آن مخلوط برمی­داشت و به خانه­ی خود می­برد.
به اين سهمی که هرکس بر می­داشت و به خانه خود می­برد "جمع پايی" (سهم از جمع) گفته می­شد و برکت آن بسيار حرمت داشت. به گونه­ای که اگر آن موقع کسی از اعضای خانواده در خانه حضور نمی­داشت (از قبيل غربت رفتن، در سربازی بودن) سهم او را از آن "جمع پايی" نگه می­داشتند.
با اين عمل زيبا نه تنها کسانی که "ندار" بودند نيز سهمی می­بردند تا تمامی برکت­ها را به سال نو منتقل کنند بلکه برکت جمعی نيز ارج نهاده می­شد. مردم نيز, ضمن حفظ عزت نفس، احساس يگانگی می­کردند.
اين سفره با اين نمادهای مادی و معنوی به همراه انسان­هايی که دور آن می­نشستند واقعی­تر از آن می­زيستند که به خرافات آلوده باشند _حداقل اينکه خرافه­ی جمعی وجود نداشت. آرزوی آن­ها نيز در دعای تحويلشان متبلور بود: "يا مقلّب القلوب. . . حوِّل حالنا الی احسن الحال!"

برکت­لردن يئددي­سين قويماق!
(از برکت­ها هفتايش را گذاشتن!)
"ديل دوزون دئيه­ر!" (راست و درستش را زبان می­گويد) "ديل دوٍز دئيه­ر!" (حرف راست را زبان می­زند!)
اين­ها گفته­های مردم عادی است. زمانی که کسی حرفی را می­زند ولی ناخواسته در زبانش کلمه­ی ديگری جاری می­شود شنونده گفته های بالا را می­گويد. يعنی: "درستش آنی است که ناخواسته از زبانت پريد."
در تحقيقات نيز راست و درستش را خود زبان در خود نهفته دارد و مدرک اصلی اينجاست، نه تفسيرهای غير علمی.
"ديل دوٍز دئيه­ر!"