موج سر کوب فعالین مدنی آذربایجان

سئودا ائل قيزي

بازداشت وسر کوب فعالین مدنی در آذربایجان در روزهای اخیر روند تصاعدی خود را طی می کند و جمهوری اسلامی ایران سعی دارد با سرکوب فعالین آذربایجانی جلوی مطرح شدن خواسته فعالین آذربایجانی که شامل تحصیل به زبان مادری ورفع تبعیضهای فرهنگی واقتصادی در حق مناطق ترک نشین است را در سطح جامعه آذربایجان بگیرد ومانع توده ای شدن خواستهای حرکت درجامعه آذربایجان و مانع افزایش خودآگاهی ملی بین ترکهای ایران شود.

حرکت ملی آذربایجان بین جنبشهای اجتماعی در ایران به لحاظ حجم زیاد فعالین ومنطبق بودن نوع حرکت بر حرکتهای مسالمت آمیز  ونیز به علت همراه کردن درصد زیادی از طبقه متوسط آذربایجانی ودانشجویان با خود ونیز نوع سازماندهی نیروها در نوع خود منحصر به فرد است.

کردان وزیر سابق کشوردر آخرین روزهای وزارت خود اعلام کرد"برای جمهوری اسلامی مسئله ملیتها وقومیتها در راس لیست تهدیدات امنیت ملی قرار دارد "دربین حرکتهای ملی وقومی در ایران مسئله آذربایجان به دلیل وزن جمعیتی، تاریخی، اقتصادی و فرهنگی خود، به مثابه ستون فقرات ایران است و مهار آذربایجان نیز به معنای بی نتیجه ماندن کل حرکتهای ملی وقومی هویت خواهانه در سراسر ایران دانسته می شود. طبق خبرهایی که از داخل حاکمیت می رسد برای مهار حرکت ملی آذربایجان وسرکوب آن تشکیلات عریض وطویلی در وزارت اطلاعات تشکیل یافته وتیمهای این تشکیلات از سال84 به صورت سیستماتیک در حال مطالعه وبرخورد با این حرکت می باشند مرکزیت این تشکیلات اطلاعاتی با وزارت اطلاعات تهران است و از حالت منطقه ای پیشین درآمده است. با اوجگیری مطالبات ملی در آذربایجان پس از کاریکاتور موهن روزنامه ایران درخرداد 85 این تشکیلات از سوی مسئولان جمهوری اسلامی بیشتر مورد توجه قرار گرفت.این تشکیلات در مورد بازداشتها ونحوه برخورد با فعالین آذربایجان به صورت برنامه ریزی شده ای عمل می کند.

بازداشتها در آذربایجان پیش از این درآستانه مراسمات 21 آذر و روز دانشجو وروزجهانی زبان مادری ومراسم قلعه بابک یا مراسم ستارخان ویا بازگشایی مدارس و...صورت می گرفت اما در ماههای اخیربازداشتها از حالت قبلی خود فاصله گرفته وبه صورت حلقه ای در آمده است.بیستم شهریوردر تهران در ضیافت افطار به افتخار حضور همسر عباس لسانی (فعال شناخته شده آذربایجانی) ماموران اطلاعاتی 18 تن از فعالین مدنی وشناخته شده  آذربایجان را دستگیر می کنند.پیش از این نیز دربازداشتهای خرداد 86 در تهران و زنجان 10 نفر از فعالین شناخته شده ترک که اکثرا متعلق به قشر دانشگاهی آذربایجان بودند دستگیر و پس از بازداشتهای انفرادی طولانی مدت با احکام سنگین مواجه شدند اکثر این افراد جز افراد فرهیخته در حرکت آذربایجان بوده اند.بازداشت7 دانشجوی دانشگاه تبریز ویک دانشجوی دانشگاه مالک اشتر طولانی شدن مدت بازداشت موقت وبازجویی این افراد در رابطه با سایت جنبش دانشجویی آذربایجان ((azohنقطه عطف برخورد با جنبش دانشجویی آذربایجان بود.

جمهوری اسلامی ایران در کل برای برخورد با مسئله آذربایجان راه سرکوب و زندان وبرای فعالین دانشجویی پروژه ستاردار کردن را برگزیده است وچون حجم جنبش آذربایجان زیاد است برخورد با این حرکت مستلزم زندانی کردن تعداد زیادی از فعالین هویت خواه آذربایجانی است واز سویی دیگر جمهوری اسلامی نمیخواهد مسئله آذربایجان در مجامع بین المللی و در جو داخل ایران به مسئله ای پرسروصدا تبدیل شود ودر صدد است تا تعداد زندانیان هویت خواه آذربایجان را روی عدد خاصی کنترل کند. از این رو اکنون پس از آزادی چند تن از فعالین حرکت ملی از زندان از جمله عباس لسانی  وبهروز علیزاده در اردبیل ومهندس ابراهیم رشیدی، عارف اولوفی ،مهران بهادری وهوشنگ نقی زاده در ارومیه و سجاد رادمهر، آیدین خواجه ای ،فراز زهتاب، امیر مردانی، مجید ماکوئی زاده ، احسان نجفی ،مقصودعهدی ومنصورامینیان دانشویان دانشگاه تبریزدرتبریز وعلیرضا صرافی، حسن راشدی، سعید محمدی، مهدی نعیمی، رقیه علیزاده همسر عباس لسانی به همراه سه فرزندانش،  اکرم نجاری، رباب عظیمی ، فرهاد رضایی، یوسف هوشیار، شهباز ابراهیم زاده ، محمد عباسپور، اکبر آزاد، صیاد محمدیان، عباس نعیمی، حسین حیدری و حسن رحیمی  در تهران تعداد زندانیان این حرکت از حدنصاب مورد نظر حکومت برای برخورد با جنبش اجتماعی آذربایجان کمتر شده است و راه برای بازداشتهای جدید و صدوراحکام زندان برای فعالین ترک برای حکومت هموار گشته است به گونه ای که صدور احکام جدید برای فعالین در تبریز وماکو وتهران وزنجان واردبیل وارومیه خبر از دور حدید زندان میدهد.

از سوی دیگر برخورد دستگیری عبدالله عباسی جوان استاد دانشگاه شهیدرجایی تهران برای برخورد با حلقه فعالین جوان حرکت ملی آذربایجان در دانشگاهها ی تهران وخود تهران وایزوله کردن آنها صورت می گیرد گفتنی است که آقای عباسی جوان عضو گروه کوهنوردی ای بود که هر جمعه درمنطقه بام تهران وفرحزاد اقدام به برگزاری مراسمات فرهنگی میکردند و توانسته بودند تعدادی از جوانان ترک را جذب کنند وحاکمیت برای برخورد با این مسئله و به هنگام رفتن بر سر مزار ستارخان قهرمان ملی آذربایجان در سالروز شهادتش وی را با برنامه قبلی دستگیر کرد.لازم به ذکر است که آقای عباسی چندی پیش نیز در 27 مرداد 86 بازداشت وپس از تحمل131 روز زندان انفرادی در بند 209 زندان اوین به یکسال حبس تعلیقی محکوم شده بود. مراسم ستارخان هر ساله در روز24 آبان برگزار میگردد و آذربایجانیها در شاه عبدالعظیم بر سر قبر سردار گردهم می آیند وبه سخنرانی پیرامون مسئله ملی ترکها می پردازند.در سالهای اخیر این مراسم با ممانعت شدید حکومت مواجه گردیده است به طوری که مهندس عبدالله عباسی جوان(استاد معماری دانشگاه شهیدرجایی)،حسین حسینی(دبیرسابق انجمن اسلامی رازی کرمانشاه ودانشجوی دانشگاه اردبیل)و سیروس حسین نژاد (دانشجوی رشته میکروبیولوژی دانشگاه آزاد تهران شمال) در مراسم امسال بازداشت شدند.همچنین برخورد اکمیت با حلقه فعالین کرج به بازداشت هاشم برزگری(یاشارگونیلی) وفیروزیوسفی انجامیده است.این دوفعال مدنی در منطقه کرج وشهریار وجنوب تهران اقدام به فعالیتهای فرهنگی و هویت خواهانه می نمودند و برخورد با این افراد برای ایجاد رعب و وحشت در مجموعه فعالان منطقه کرج وشهریار وجنوب تهران صورت گرفته است.در ماکو نیز ددادگاه انقلاب این شهر برای دوتن از فعالین این شهر به نامهای بهمن نصیر زاده و صابر بیت الهی حکم یکسال حبس تعزیری صادر کرد.از سویی دیگر در تبریز  بازداشت جمشيد زارعي در راستاي كنترل افراد فضاشكن صورت مي گيرد.همچنين شهناز غلامی روزنامه نگار ترک وفعال حرکت ملی آذربایجان که با پوشش اخبار تبریز وبرخی شهرهای آذربایجان مانع از بایکوت اخبار در آذربایجان می شد بازداشت شد برخورد با خانم غلامی در طی سلسله برخورد با خبرنگاران مستقل ، وبلاگ نویسان وفعالین حقوق بشر در آذربایجان صورت می گیرد که اخبار برخورد با فعالین مدنی آذربایجان را پوشش خبری می دهند.نکته قابل توجه اینکه حاکمیت هیچ نهاد مدنی یا فردی را که اخبار برخورد جمهوری اسلامی ایران رابا مردم آذربایجان را پوشش دهد بر نمی تابد وبا آنها به شدیدترین وجه برخورد می کند همانگونه که با سعید متین پور فعال حقوق بشر زنجانی و روزنامه نگار ترک برخورد نمود.